Efficiënte tewerkstelling op de magazijnvloer

70.00 excl. btw

Juni 2009, 164 p.

Uitgave: pdf

Categorie:

Beschrijving

Beschrijving

Beschikken over voldoende en gekwalificeerde magazijnmedewerkers is essentieel om een logistieke dienstverlening te bieden die voldoet aan de veelzijdige klanteneisen. Het structurele tekort aan deze profielen, dat zich midden 2008 voordeed, is er vandaag niet meer. Toch ondervinden verladers, distributeurs en logistieke dienstverleners nog steeds hinder bij het aantrekken van bepaalde magazijnprofielen. Schaarste wordt hiervoor als belangrijkste oorzaak naar voor geschoven. Gezien de groeiende trend binnen de logistieke sector en de vergrijzing van de bevolking, zal het probleem van schaarste zich in de toekomst nog scherper stellen. Men dient bijgevolg actie te nemen om de instroom in de logistieke sector naar de toekomst toe te verhogen.

Om deze instroom te ondersteunen moet gewerkt worden aan het imago van de sector. Overheidsinitiatieven om de sector te promoten dragen hier zeker toe bij. Maar ook voor intermediaire organisaties en voor de individuele logistieke bedrijven zelf is hier een rol weggelegd. Verder is het belangrijk om jongeren te laten kennismaken met de sector. Een cursus basislogistiek in meerdere richtingen van het BSO-onderwijs zou tegemoet komen aan de noodzakelijke sensibilisering van potentiële magazijnmedewerkers. De invoering van een voltijdse logistieke opleiding voor jongeren vanaf 16 jaar zoals dit bestaat in Nederland en Frankrijk biedt nog meer kansen voor een kwalitatieve instroom.

Het aanboren van minder traditionele doelgroepen is een andere mogelijkheid om de schaarste het hoofd te bieden. Vooral vrouwen en 50-plussers zijn sterk ondervertegenwoordigd in de logistieke sector, terwijl beide groepen hun meerwaarde voor deze sector al ruimschoots hebben aangetoond. Bovendien kunnen bedrijven rekenen op financiële tegemoetkomingen bij het aanwerven uit kansengroepen.

Toch is niet alleen de kwantiteit, maar ook de kwaliteit van de medewerkers een aandachtspunt. Discipline en een positieve attitude zijn essentieel om een antwoord te bieden aan de hoge betrouwbaarheids- en performance eisen. De snelle evoluties die zich binnen de sector aftekenen, eisen bovendien een permanente bijscholing en dus leerbereidheid van de medewerkers. Om in deze vormingsnoden te voorzien is een groot, maar weinig transparant opleidingsaanbod beschikbaar. Onduidelijkheid over de werkelijk verworven competenties bemoeilijkt de opleidingskeuze. Anderzijds dienen ook werkgevers de noodzakelijke en specifieke kennis in hun magazijncontext concreet te benoemen en te vertalen naar de te ontwikkelen competenties. Het opzetten van individuele opleidingsplannen zal in de toekomst overigens noodzakelijk zijn, niet alleen voor de efficiënte en correcte uitvoering van de logistieke activiteiten, maar tevens voor het aantrekken en behouden van logistieke medewerkers. Ter ondersteuning van zowel interne als externe logistieke opleidingen zijn eveneens diverse subsidies beschikbaar.

Gezien het belangrijke aandeel van de personeelskost in de totale operationele kost, is een efficiënte bezetting van het magazijn een competitieve noodzaak. Dit veronderstelt dat de HR-processen zijn afgestemd op de logistieke noden en professioneel worden aangepakt. Toch gebeurt dit in de logistieke praktijk onvoldoende. Operationele activiteiten en HR-processen worden vaak vanuit zeer verschillende invalshoeken beheerd. Overleg en inzicht in de meerwaarde
van een goede samenwerking liggen nochtans aan de basis van een optimale magazijnbezetting.

Deze samenwerking heeft betrekking tot verschillende HR-processen, zoals werving, selectie, introductie, opleiding, planning, flexibiliteit en retentie. Een consistent opgezet HR-beleid genereert heel wat interactie en synergie tussen deze processen en levert een solide basis voor de invoering van geïntegreerde HR-concepten die als hefboom fungeren voor sterkere logistieke prestaties. Studies en praktijkcases tonen aan dat bedrijven die werk maken van een goede integratie tussen operationele en HR-processen zich onderscheiden door significant betere bedrijfsresultaten. Daarnaast bouwen zij op die manier ook aan een goed werkgeversimago, waardoor zij bij een inkrimpende arbeidsmarkt beter in staat zijn om goede werkkrachten aan te trekken.

Inhoudsopgave

Executive Summary
Leeswijzer
Woord van dank
Deel 1 – Situatieschets
1 Logistieke evoluties en tewerkstelling
1.1 Belang van de logistieke sector voor Vlaanderen
1.2 Evoluties in de logistieke sector
1.3 Evoluties op de arbeidsmarkt en demografische veranderingen
1.3.1 De arbeidsmarkt
1.3.2 De demografische evolutie
1.4 Belang van de vertaalslag van logistieke trends naar de instroom van magazijnmedewerkers
1.5 Conclusie
2 Aanleiding en opzet van het VIL onderzoek ‘Efficiënte tewerkstelling op de magazijnvloer’
2.1 Themakeuze
2.2 Doelstellingen en scope
2.3 Aanpak van het onderzoek
2.4 De enquête en de respondenten
2.5 Periode van het onderzoek
2.6 Conclusie
3 Pijnpunten bij de instroom – de status in Vlaanderen
3.1 Knelpuntprofielen
3.2. Invloed van de werktijden
3.3. Oorzaken van moeilijkheden bij aanwerving
3.4 Voorkeur voor het type werkgever
3.5 Conclusie
Deel 2 – Werken aan een verhoogde instroom in de logistieke sector
4 Het imago van de logistieke sector
4.1 Een nieuwe kijk op de magazijnvloer
4.2 Een nieuwe kijk op de sector
4.3 Werken aan het imago
4.3.1 Initiatieven op maatschappelijk vlak
4.3.2 Initiatieven op individueel bedrijfsniveau
4.3.3 Initiatieven door intermediaire organisaties
4.4 Conclusie
5 Een traditionele beperking van de doelgroep
5.1 De Vlaamse arbeidsmarkt
5.2 Het segment van de 50-plussers
5.3 Vrouwen op de logistieke arbeidsmarkt
5.4 Allochtonen op de logistieke arbeidsmarkt
5.5 Werkkrachten in beschutte werkplaatsen
5.6 Niet-beroepsactieve bevolking
5.6.1 Groep 15 tot 25-jarigen
5.6.2 Groep 25 tot 49-jarigen
5.6.3 Groep 50 tot 64-jarigen
5.6.4 Samenvatting
5.7 Conclusie
6 Wettelijke randvoorwaarden
6.1 Het arbeiders- en bediendestatuut
6.2 Het paritair comité en de CAO
6.3 Minimumloon versus werkloosheidsuitkering
6.4 Formules ter ondersteuning van een verhoogde flexibiliteit met eigen mensen
6.4.1 Tijdskrediet
6.4.2 Economische werkloosheid
6.4.3 Crisiswerkloosheid of tijdelijke werkloosheid voor bedienden
6.4.4 Tijdelijke werktijdverkorting
6.4.5 Deeltijds werken (met overuren)
6.4.6 Ouderschapsverlof
6.4.7 Arbeidsduurvermindering met aanmoedigingspremies van het Vlaams Gewest
6.4.8 Annualisering van de arbeid
6.5 Werken met derden
6.5.1 Werken met uitzendarbeid
6.5.2 Jobstudenten
6.6 Grensarbeid
6.6.1 Franse grensarbeiders
6.6.2 Nederlandse grensarbeiders
6.7 Conclusies
7 Het aanbod aan logistieke opleidingen
7.1 Voltijds secundair onderwijs
7.2 Deeltijds secundair onderwijs
7.2.1 Deeltijds onderwijs
7.2.2 Leerovereenkomst
7.3 Individuele beroepsopleidingen en instapopleidingen
7.3.1 Individuele beroepsopleidingen in de onderneming (IBO)
7.3.2 Instapopleiding (IO)
7.4 Korte specifieke opleidingen
7.5 Erkende certificaten
7.5.1 Het certificaat basisveiligheid VCA
7.5.2 Het ervaringsbewijs
7.6 Nederlands op de werkvloer
7.7 Benchmarking met de buurlanden
7.7.1 Nederland
7.7.2 Frankrijk
7.8 Conclusie
8 Financiële ondersteuning voor logistieke tewerkstelling
8.1 Subsidievormen voor opleiding
8.1.1 KMO-portefeuille
8.1.2 Steun voor strategische opleidingsprojecten
8.2 Subsidievormen voor de aanwerving van startende werknemers
8.2.1 Startbonus en stagebonus
8.2.2 Startbaanovereenkomst
8.3 Subsidies voor aanwerving uit kansengroepen
8.3.1 Diversiteitsplan
8.3.2 Tewerkstelling 50-plussers
8.3.3 Vlaamse ondersteuningspremie (VOP)
8.4 Tegemoetkoming van Sociale Fondsen
8.4.1 Subsidies vanuit het Europees Sociaal Fonds (ESF)
8.4.2 Subsidies vanuit het Sociaal Fonds voor Transport en Logistiek (SFTL)
8.4.3 Subsidies vanuit het Sociaal Fonds van het paritair comité
8.4.3 Opmerking
8.5 Tegemoetkoming voor een verhoogde mobiliteit
8.5.1 Pendelfonds
8.6 Conclusie
Deel 3 – Bedrijfsinterne factoren voor een goede magazijnbezetting
9 De (mis)match tussen vraag en aanbod
9.1 Verwachtingen van de werkgever
9.1.1 Eisen voor de operationele medewerker
9.1.2 Eisen voor de teamleider
9.2 Verwachtingen van de werknemer
9.2.1 Type werk
9.2.2 Werkomgeving en -omstandigheden
9.2.3 De werkgever
9.3 Conclusie
10 Belang van HR-management in een magazijncontext
10.1 Beschikbaarheid van personeel
10.1.1 Probleemstelling
10.1.2 Oplossingen
10.2 Impact op de bedrijfsresultaten
10.3 HR-management in de logistiek
10.4 Conclusie
11 HR-ondersteuning voor een goede magazijnbezetting
11.1 Werving en selectie
11.1.1 Werving
11.1.2 Selectie
11.2 Introductie en opleiding
11.2.1 Introductie
11.2.2 Opleiding
11.3 Planning en flexibiliteit
11.3.1 Flexibele medewerkers
11.3.2 Deeltijds werk
11.3.3 Multifunctionaliteit
11.3.4 Werken met derden
11.3.5 Formules door de wet voorzien
11.4 Retentie
11.4.1 Belang van retentie
11.4.2 Vormen van retentie
11.4.3 Slotbemerking
11.5 Samenwerking met derden
11.5.1 Samenwerking met uitzendkantoren
11.5.2 Samenwerking met scholen
11.6 Slotbemerking
11.7 Conclusie
12 HR als hefboom voor logistieke prestaties
12.1 Employer branding
12.1.1 Belangrijke componenten van een sterke employer brand
12.1.2 Aanpak en status
12.2 Competentiemanagement
12.2.1 Componenten van competentie
12.2.2 Vastleggen van competenties in een competentieprofiel
12.2.3 Vastleggen van competenties in een competentiemodel
12.3 Conclusie
13 Best practices
13.1 IKEA
13.1.1 Imago
13.1.2 Werving en selectie
13.1.3 Introductie en opleiding
13.1.4 Betrokkenheid
13.1.5 Flexibiliteit
13.1.6 Samenwerking met derden:
13.1.7 Resultaten
13.2 NIKE ELC
13.2.1 Imago
13.2.2 Werving en Selectie
13.2.3 Introductie en opleiding
13.2.4 Betrokkenheid
13.2.5 Flexibiliteit
13.2.6 Diversiteit
13.2.7 Samenwerking met derden
13.2.8 Resultaten
13.3 NYK Logistics
13.3.1 Imago
13.3.2 Werving en selectie
13.3.3 Introductie en opleiding
13.3.4 Betrokkenheid
13.3.5 Flexibiliteit
13.3.6 Diversiteit
13.3.7 Samenwerken met derden
13.3.8 Resultaten
13.4 SKF
13.4.1 Imago
13.4.2 Werving en selectie
13.4.3 Introductie en opleiding
13.4.4 Betrokkenheid
13.4.5 Flexibiliteit
13.4.6 Samenwerking met derden
13.4.7 Resultaten
Afkortingen en verklarende woordenlijst