Bedrijven en bedrijventerreinen in Vlaanderen staan voor fundamentele uitdagingen. Toenemende schaarste, klimaatdruk, geopolitieke verschuivingen en strengere beleidsdoelstellingen zetten het huidige model onder druk. Om ook in de toekomst competitief te blijven, is een andere manier van denken, doen en organiseren nodig.
VIL, Universiteit Antwerpen en VITO presenteren inspiratiedocument voor duurzame
bedrijventerreinen
Met het DuLoTe-project (Duurzame Logistieke Bedrijventerreinen) bieden VITO, Universiteit Antwerpen en VIL een praktisch inspiratie- en actiedocument om de transitie naar duurzame bedrijventerreinen concreet te maken. Tijdens het slotevent op 26 maart 2026 werden het geïntegreerde afwegingskader met duurzaamheidsrichtlijnen, de leidende principes en toekomstscenario’s voorgesteld. Door het afwegingskader te combineren met een praktisch stappenplan ontstaat een onderbouwd plan dat bedrijven ondersteunt bij het maken van duurzame én rendabele beslissingen op hun terreinen.
Van individuele optimalisatie naar samenwerking
Vandaag zoeken bedrijven vaak oplossingen binnen hun eigen werking. Tegelijk botsen ze steeds vaker op grenzen zoals beschikbare ruimte, energie, mobiliteit en maatschappelijke verwachtingen. Die uitdagingen staan bovendien niet op zichzelf, maar maken deel uit van een bredere transitie die economie en industrie grondig verandert. Het project vertrekt vanuit de vaststelling dat verdere optimalisatie binnen het bestaande model niet volstaat. Bedrijven en bedrijventerreinen moeten zich proactief heruitvinden, met meer aandacht voor samenwerking, efficiënt gebruik van middelen en het lokaal sluiten van kringlopen. Daarbij stellen de projectpartners vast dat de ruimtelijke uitdagingen onlosmakelijk verbonden zijn met mobiliteit en dat een sterke focus op de herstructurering van bestaande bedrijventerreinen noodzakelijk
is. Een geactualiseerde visie op alle beleidsniveaus, waarin ruimte, mobiliteit en nieuwe logistieke uitdagingen op elkaar worden afgestemd, dringt zich op.
Eén geïntegreerde aanpak met drie bouwstenen
Om die omslag te ondersteunen, ontwikkelden de projectpartners een samenhangende aanpak opgebouwd rond drie versterkende elementen:
• een geïntegreerd afwegingskader met 25 duurzaamheidsrichtlijnen dat helpt bij strategische
investeringskeuzes en prioritair inzet op het identificeren van synergiën tussen de verschillende
maatregelen
• leidende principes en toekomstscenario’s die richting geven in een snel veranderende context
• nieuwe organisatie- en verdienmodellen, zoals het concept van het bedrijventerrein-als-bedrijf,
waarbij samenwerking centraal staat
Deze aanpak brengt thema’s zoals circulaire economie, harde en zachte infrastructuur, biodiversiteit, energie, water, digitalisering en werkomstandigheden samen. Zo kunnen bedrijven en beleidsmakers beter inschatten welke keuzes op lange termijn de meeste impact en waarde opleveren.
Concreet betekent dit bijvoorbeeld dat bedrijven op eenzelfde terrein samenwerken rond energie, water, ruimtegebruik of logistieke stromen, en zo kosten delen, efficiëntie verhogen en hun impact verlagen. Het project werd gerealiseerd met steun van VLAIO.
“Bedrijven moeten vandaag anders kijken naar waardecreatie” Een belangrijke conclusie uit het project is dat het klassieke lineaire model van produceren en weggooien zijn limieten heeft bereikt. “Bedrijven moeten zich vandaag anders organiseren om toekomstbestendig te blijven. Schaarste, klimaatdruk en geopolitieke verschuivingen dwingen tot nieuwe keuzes. Door in te zetten op circulaire economie, technologische innovatie en digitalisering kunnen ze waarde behouden, kringlopen sluiten en efficiënter werken. DuLoTe biedt een concreet en onderbouwd kader om die omslag in de praktijk te brengen”, zegt Julie Stuer, projectleider bij VIL.
Van complexe uitdagingen naar concrete handvatten
Het DuLoTe-project vertaalt complexe vraagstukken naar concrete handvatten voor bedrijven en andere betrokken stakeholders. Op basis van verschillende workshops worden stappen gezet naar een geïntegreerde aanpak.
• Vertrekken vanuit een situatieschets die dieper ingaat op de huidige toestand en waarbij de
noodzaak tot transitie concreet gemaakt wordt
• Vastleggen en prioritering van de leidende principes
• Toetsing van het opgestelde afwegingskader en definiëren van relevante invloedsgebieden
• Creatie van een actieplan met identificatie van concrete kansen en uitdagingen
Deze aanpak werd toegepast en getoetst op een aantal bestaande bedrijventerreinen. Uit de analyse blijkt dat samenwerking essentieel is om impact te realiseren en dat een geïntegreerde aanpak leidt tot betere investeringsbeslissingen. Organisaties kunnen daarmee vandaag al stappen zetten richting toekomstbestendige bedrijventerreinen, zonder te moeten wachten op nieuwe regelgeving of grootschalige infrastructuurprojecten.
Relevantie voor Vlaanderen
Vlaanderen staat voor de uitdaging om economische ontwikkeling te verzoenen met duurzaam ruimtegebruik en klimaatdoelstellingen. Bedrijventerreinen spelen daarin een sleutelrol. Het project toont dat zij kunnen evolueren naar toekomstbestendige ecosystemen waarin economische en ecologische waarde hand in hand gaan, door in te zetten op samenwerking en geïntegreerde besluitvorming.
Over VIL
VIL staat voor Vlaanderen, Innovatie en Logistiek. VIL is als speerpuntcluster hét aanspreekpunt voor innovatie in de logistiek in Vlaanderen. De doelstelling is het creëren van economische en maatschappelijke meerwaarde voor de bedrijven. VIL vertegenwoordigt bijna 700 bedrijven en werkt samen met vooraanstaande strategische partners en een netwerk aan contacten in binnen- en buitenland.
Meer informatie over VIL: www.vil.be
Over VITO
VITO, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek, is een onafhankelijke onderzoeks- en technologieorganisatie die bedrijven, overheden en burgers wil helpen om de transitie naar een duurzame toekomst te versnellen. VITO initieert, coördineert en faciliteert via een geïntegreerde aanpak kennisopbouw, onderlinge samenwerking en uitwisseling van kennis en ervaring.
Over Universiteit Antwerpen
Universiteit Antwerpen levert voor dit project expertise en coördinatie vanuit de onderzoeksgroep Stedenbouw en Ruimtelijke Planning en de onderzoeksgroep Transport en Regionale Economie.
Voor meer informatie:
Julie Stuer
Projectleider
julie.stuer@vil.be
GSM: +32 498 71 89 71
Kiara Klüttermann
Communicatieverantwoordelijke
kiara.kluttermann@vil.be
GSM: +32 472 40 50 6
