Partnerproject bewijst circulaire aanpak in de zorgpraktijk
Ziekenhuizen produceren jaarlijks duizenden tonnen afval. Het grootste deel wordt vandaag verbrand. Met het afgeronde project Select4Care tonen VIL en Denuo aan dat dit anders kan. Dankzij pilootprojecten in operatiekwartieren is bewezen dat selectieve inzameling van medische materialen werkbaar en haalbaar is voor de organisatie en het personeel. Het project toont dat een groot deel van het medische afval uit operatiekwartieren perfect gerecycleerd kan worden.
Ziekenhuizen als sleutel tot circulaire zorg
De Europese gezondheidszorg is goed voor naar schatting 5 % van de totale broeikasgasuitstoot. Belgische ziekenhuizen produceren samen ongeveer 40.000 ton niet-risicohoudend medisch afval per jaar. Dat afval wordt vandaag grotendeels verbrand, terwijl het voor een deel uit recycleerbare kunststoffen en materialen bestaat. Operatiekwartieren behoren tot de grootste afvalproducenten binnen ziekenhuizen. Ze werken intensief met medische wegwerpmaterialen. Net daar liggen kansen om een circulair model in de zorg te realiseren.
“Hergebruik van medische materialen is op dit moment niet zo maar mogelijk. Een circulair model realiseren is dan ook een uitdaging. Tijdens het Select4Care-project werd duidelijk dat de neuzen van alle stakeholders in dezelfde richting staan,” zegt Steve Sel, Manager Regionaal van VIL. “Ziekenhuizen en zorgpersoneel willen hun ecologische impact verkleinen. Net die brede interesse toont de bereidheid voor en nood aan verandering.”
Pilootprojecten tonen concrete doorbraken in de praktijk
Binnen Select4Care liepen pilootprojecten in het operatiekwartier van Ziekenhuis aan de Stroom in Antwerpen en het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam. In beide ziekenhuizen werd getest hoe medische materialen selectief kunnen worden ingezameld en verwerkt. De materialen werden apart verzameld en buiten het ziekenhuis gedecontamineerd. Daarna volgden sortering en ontmanteling waar nodig. De pilootprojecten tonen duidelijke resultaten:
• Er werd een groot volume recycleerbare kunststoffen en metalen ingezameld.
• Na decontaminatie kon het materiaal veilig worden verwerkt.
• Het zorgpersoneel toonde een hoge betrokkenheid bij het nieuwe inzamelsysteem.
• Er zijn duidelijke kansen voor hoogwaardige recyclage van medische hulpmiddelen.
Volgens Inge Dewitte, Advisor Plastic Recycling bij Denuo, tonen de resultaten het potentieel van deze aanpak:
“Elke ton medisch plastic die we vandaag verbranden is een nieuwe ton plastic die we morgen moeten produceren uit fossiele brandstoffen. Dit project toont dat medische materialen niet noodzakelijk eindafval zijn.”
Oproep tot systeemverandering
Select4Care bewijst dat circulaire oplossingen technisch en organisatorisch haalbaar zijn. Tegelijk toont het project aan dat structurele aanpassingen nodig zijn om deze aanpak breed ingang te laten vinden in de zorgsector.
Het eindrapport schuift daarom vijf beleidsaanbevelingen naar voren:
• Heldere regels over medisch afval. Maak duidelijk welk afval echt risicovol is en welk niet. Dat verhoogt de veiligheid en maakt betere sortering en recyclage mogelijk.
• Leg vast wanneer medisch afval veilig hergebruikt kan worden. Ontwikkel duidelijke normen voor de reiniging en ontsmetting van medische materialen.
• Stimuleer circulair ontwerp van medische producten. Moedig fabrikanten aan om materialen eenvoudiger herbruikbaar en recycleerbaar te maken en verplicht duidelijke materiaalinformatie.
• Geef sociale economie een grotere rol. Maak vergunningen flexibeler zodat sociale werkplaatsen kunnen instaan voor sortering en ontmanteling van medische materialen.
• Bouw een beter zicht op materiaalstromen op. Verzamel nauwkeurige cijfers over welke materialen ziekenhuizen aankopen en afdanken. Dat is nodig om recyclage structureel te organiseren.
Ambitie vervolgtraject in 2026
VIL en Denuo hebben de ambitie om in 2026 een vervolgtraject te starten. Met focus op de economische aspecten. Zo willen ze een schaalbaar model met hubs voor decontaminatie, sortering en ontmanteling ontwikkelen dat breed toepasbaar is voor ziekenhuizen en partners in het
traject.
“De pilootprojecten die in beide ziekenhuizen plaatsvonden en het enthousiasme tijdens het slotevenement tonen dat de sector klaar is voor de volgende stap,” besluit Steve Sel. “Select4Care legt de basis voor een structurele omslag naar een circulaire zorgsector.”
Over Select4Care
Select4Care is een samenwerkingsproject van VIL en Denuo met de steun van Vlaanderen Circulair en VinylPlus®. Het project focust op sortering, ontmanteling en recyclage van medische materialen, met bijzondere aandacht voor kunststoffen uit ziekenhuizen.
Over VIL
VIL staat voor Vlaanderen, Innovatie en Logistiek. VIL is als speerpuntcluster hét aanspreekpunt voor innovatie in de logistiek in Vlaanderen. De doelstelling is het creëren van economische en maatschappelijke meerwaarde voor de bedrijven. VIL vertegenwoordigt bijna 700 bedrijven en werkt samen met vooraanstaande strategische partners en een netwerk aan contacten in binnen- en buitenland.
Meer informatie over VIL: www.vil.be
Over Denuo
Denuo is de Belgische werkgeversfederatie van private afvalbeheer- en recyclagebedrijven. Samen met onze leden werken we aan een circulaire toekomst, waarin uw afvalstoffen de belangrijkste grondstoffen zijn voor nieuwe producten.
Meer informatie over Denuo: www.denuo.be
Voor meer informatie:
Steve Sel
Manager Regionaal
steve.sel@vil.be
GSM: +32 475 69 16 44
